Licznik odzyskanych opakowań wskazuje niemal 28 milionów

Od października 2025 r. w Polsce działa powszechny system kaucyjny, w ramach którego do obrotu trafiło około 530 mln opakowań, a zebrano blisko 28 mln sztuk.  Każdy sklep powyżej 200 m2. i mniejsze sklepy, które dołączyły do systemu kaucyjnego mają obowiązek przyjąć oznakowane opakowanie, niezależnie od tego czy sprzedają produkty danej marki.  Zbiórka opakowań może odbywać się automatycznie lub ręcznie.  Równolegle do powszechnego systemu kaucyjnego funkcjonują systemy zbierania szklanych butelek zwrotnych, które po nowelizacji przepisów będą mogły funkcjonować do końca 2028 r. 

Najważniejszą zmianą - według resortu klimatu, jaką przyniosła nowelizacja, jest możliwość oddawania szklanych butelek bez paragonu. 

- Powszechny system kaucyjny działa w Polsce od października 2025 r.  i już dziś widzimy jego pierwsze efekty. Do systemu trafiło około 530 milionów opakowań, z czego blisko 28 milionów zostało już zwróconych przez konsumentów. Ta różnica jest naturalna i wynika ze specyfiki obrotu towarowego – od momentu wprowadzenia opakowania na rynek, przez sprzedaż i konsumpcję, do jego zwrotu może minąć nawet kilka miesięcy. Najważniejsze jest to, że system działa zgodnie z planem i rozwija się dynamicznie, szczególnie od początku tego roku - powiedziała wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska.  

Powszechny system kaucyjny został zaprojektowany jako bezparagonowy i niewiążący konsumenta z konkretnym sklepem: każde prawidłowo oznakowane opakowanie można oddać w dowolnym punkcie zbiórki, a klient ma prawo do zwrotu kaucji w formie pieniężnej.  

Sklepy o powierzchni powyżej 200 m2. oraz mniejsze placówki, które dobrowolnie dołączyły do systemu, mają obowiązek przyjąć wszystkie opakowania ze znakiem kaucji – niezależnie od marki, rodzaju napoju, a także tego, czy dany produkt znajduje się w ich ofercie. Zwrot może odbywać się ręcznie lub przez automat. Jeśli urządzenie jest nieczynne, zapełnione lub odmawia przyjęcia prawidłowo oznakowanego opakowania, sklep musi rozliczyć kaucję ręcznie, np. w kasie. Automat może wydać bon, ale klient ma prawo wymienić go na równowartość pieniężną. Zwrot kaucji zawsze następuje w wysokości wskazanej na etykiecie. 

W lutym 2026 r. prezydent podpisał nowelizację ustawy, która umożliwia producentom napojów – w tym m.in. browarom – prowadzenie własnych systemów zbiórek butelek szklanych aż do końca 2028 r. Systemy te mogą działać równolegle z ogólnopolskim systemem kaucyjnym, zachowując dotychczasowe zasady funkcjonowania. 

Najważniejszą zmianą wprowadzoną nowelizacją jest zniesienie obowiązku okazywania paragonu przy zwrocie butelek. Ułatwia to oddawanie opakowań i zwiększa szanse na ich ponowne wykorzystanie.  Do końca marca 2026 r. producenci napojów muszą zgłosić ministrowi ds. klimatu chęć utrzymania dotychczasowych systemów.