Pompy ciepła w fazie wzrostu

Polski rynek pomp ciepła po okresie dynamicznych zmian wchodzi w fazę większej dojrzałości. Stabilny wzrost zainteresowania technologią sprawia, że coraz większe znaczenie mają jakość instalacji, doświadczenie wykonawców, edukacja użytkowników oraz realne koszty eksploatacji. Obecność przedstawicieli resortów energii oraz klimatu i środowiska na XIV branżowym Kongresie PORT PC pokazała, że pompy ciepła są coraz wyraźniej postrzegane jako ważny element bezpieczeństwa energetycznego, efektywności energetycznej i elektryfikacji ogrzewania w Polsce.

 Obecnie obserwujemy wyraźne odbicie rynku i powrót na ścieżkę harmonijnego wzrostu. XIV Kongres PORT PC potwierdził te tendencje – zgromadzeni w Hotelu Panorama w Mszczonowie przedstawiciele branży zgodnie mówili o powrocie do profesjonalnego i bardziej dojrzałego rynku. Z perspektywy konsumenta to bardzo ważna zmiana. Oznacza ona bowiem, że rynek oczyścił się z przypadkowych dostawców i niskiej jakości ofert, ponownie istotną rolę odgrywają doświadczeni instalatorzy, a inwestorzy podejmują decyzje bardziej świadomie – nie tylko ze względu na wysokie dotacje.

 Nie ma odwrotu od elektryfikacji

 Obecność ministra Miłosza Motyki, a także wystąpienia wiceministra Konrada Wojnarowskiego z Ministerstwa Energii oraz Krzysztofa Galosa, Głównego Geologa Kraju i podsekretarza stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, nie tylko potwierdziły rangę wydarzenia, ale też pokazały, że sektor pomp ciepła staje się jednym z ważnych filarów krajowej transformacji energetycznej.

 Minister Miłosz Motyka podkreślił, że kierunek transformacji energetycznej będzie oparty na wiedzy, nauce i faktach: „Będziemy inwestować w nowe, tańsze, bardziej przyjazne środowisku technologie. Dla Ministerstwa Energii i rządu wiedza, nauka i fakty są bardzo istotne. I tylko na nich będziemy się opierać w strategii dotyczącej ciepłownictwa i polityce energetycznej państwa tak, by już nikt Polski z drogi transformacji energetycznej nie zawrócił" – mówił Motyka.

 Odnosząc się do bezpieczeństwa energetycznego, minister wskazał również na znaczenie lokalnej produkcji energii, magazynowania i efektywnego wykorzystania prądu: „Bezpieczeństwo każdego z nas to niezależność, suwerenność, możliwość produkowania prądu u siebie, magazynowania go i wykorzystywania na tyle, na ile jest to możliwe, przy jednoczesnym wspieraniu krajowego systemu elektroenergetycznego" — podkreślił Miłosz Motyka.

 Minister zapowiedział także dalsze prace nad rozwiązaniami prawnymi i strategicznymi lepiej dostosowanymi do realiów rynku oraz podkreślił potrzebę współpracy administracji z praktykami branży.

 Paweł Lachman, prezes PORT PC, podał konkretny przykład oszczędności systemowej w zakresie ograniczenia zużycia paliw kopalnych dzięki zastosowaniu pompy ciepła w przeciętnym budynku jednorodzinnym: "Możemy w ten sposób zaoszczędzić 1,5 tony węgla lub 900-1000 m3 gazu ziemnego rocznie. Każda pompa ciepła to mniejszy import paliw kopalnych i większe bezpieczeństwo energetyczne".

 Czy ogrzewanie na prąd jest drogie?

 Z punktu widzenia użytkownika indywidualnego kluczowe są koszty – zarówno inwestycji, jak i późniejszego użytkowania. I właśnie w tym drugim obszarze pompy ciepła coraz wyraźniej zyskują przewagę nad alternatywami.  

 Jak zauważa Paweł Lachman, w Polsce prąd jest obłożony około siedmiokrotnie wyższymi podatkami niż gaz ziemny, a mimo to ogrzewanie pompą ciepła jest już dziś tańsze w eksploatacji niż alternatywne źródła ciepła: "Gdyby dodatkowo zdjąć te obciążenia podatkowe z energii elektrycznej – co zapowiada Unia Europejska – to w nowych budynkach ogrzewanie pompą ciepła byłoby około trzy razy tańsze niż ogrzewanie gazowe lub ogrzewanie kotłem na pellet, a w istniejących budynkach byłoby około dwa razy tańsze".

 Z kolei ekspert, dr Marek Miara, który podsumował wyniki 20 lat badań monitoringowych nad efektywnością tego typu ogrzewania, podkreślał, że dziś pompy ciepła nie są już wyzwaniem technologicznym: "Mogą pracować bardzo efektywnie bez względu na wiek budynku, przy prawidłowym doborze urządzenia, dobrej jakości instalacji, odpowiednich parametrach pracy". Jak zaznaczył, współczynnik efektywności (SCOP) w wielu tych budynkach przekracza wartość 4, co oznacza, że z 1 kWh energii elektrycznej można uzyskać ponad 4 kWh energii cieplnej: "To, a także rosnące ceny alternatywnych źródeł energii sprawia, że inwestycja w nowoczesne pompy ciepła zwraca się szybciej" – mówił podczas swojego wystąpienia.

 Jednocześnie w dłuższym horyzoncie czasowym ekonomia pozostaje po stronie elektryfikacji. Jak zauważył Grzegorz Onichimowski (PSE), „rozwiązania oparte o energię elektryczną są tańsze i mogą obniżyć łączne rachunki za energię nawet o połowę". Co ważne, chodzi tu o całkowite koszty energii w gospodarce – nie tylko ogrzewanie, ale również transport i zużycie prądu.

 Polska wciąż na początku drogi – i to dobra wiadomość

 Choć rynek się rozwija, Polska nadal pozostaje daleko za liderami Europy. Na 1000 gospodarstw domowych przypada zaledwie ok. 4,6 pompy ciepła. Dla porównania Niemcy mają 8,3, Finlandia 36,2, a Norwegia 43,8. Choć dystans jest duży, oznacza on równocześnie ogromny potencjał wzrostu i dalszego rozwoju infrastruktury, usług oraz konkurencyjności cenowej.

 Dla potencjalnych nabywców oznacza to jedno: decyzja o zakupie pompy ciepła jest dziś bardziej racjonalna, mniej ryzykowna i lepiej dopasowana do realnych potrzeb niż kiedykolwiek wcześniej. A to właśnie takie warunki – stabilny rynek, rosnąca konkurencja i lepsza jakość ofert – tworzą najlepszy moment na inwestycję. 

 Zrealizowane przez SW Research w sierpniu 2025 r. badanie na reprezentatywnej próbie 1000 właścicieli budynków jednorodzinnych ogrzewanych pompami ciepła potwierdza, że aż 80 proc. użytkowników pomp ciepła w Polsce jest zadowolonych z tego sposobu ogrzewania, podczas gdy tylko 5 proc. deklaruje niezadowolenie. Jednocześnie 62 proc. użytkowników jest zadowolonych z kosztów ogrzewania.

 POMPUJ CIEPŁO Z GŁOWĄ! to społeczna kampania edukacyjno-świadomościowa, której inicjatorem jest Polska Organizacja Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC). Jest skierowana do indywidualnych inwestorów – przede wszystkim do tych, którzy są na etapie wyboru urządzenia grzewczego do swojego domu lub właśnie zdecydowali się na instalację pompy ciepła, ale również do tych, którzy od niedawna użytkują pompę ciepła. Jej główne cele to wzmocnienie świadomości społecznej w zakresie korzyści ekologicznych i ekonomicznych, jakie można uzyskać korzystając z tej technologii w swoim domu, a także wyjaśnienie najważniejszych zasad efektywnej i niezawodnej instalacji.