Dotacje na transformację energetyczną

Magazyny energii i ciepła, biogazownie, odnawialne źródła energii dla przemysłu energochłonnego, infrastruktura ładowania dla transportu ciężkiego oraz preferencyjne pożyczki na zieloną transformację to najważniejsze instrumenty wsparcia dostępne dla przedsiębiorców w IV kwartale 2026 r. W zależności od programu przedsiębiorcy mogą liczyć na dotacje sięgające nawet 100% kosztów kwalifikowanych lub finansowanie projektów o wartości od kilku do nawet 300 mln zł.

 W najbliższych miesiącach szczególnie aktywne będą programy zwiększające bezpieczeństwo energetyczne przedsiębiorstw. Coraz większą rolę odgrywają projekty pozwalające ograniczyć zależność od zewnętrznych dostaw energii, stabilizować koszty działalności oraz realizować cele dekarbonizacyjne.

Jednym z największych planowanych instrumentów będzie nabór dla przedsiębiorstw energochłonnych inwestujących w odnawialne źródła energii. Konkurs ma zostać uruchomiony w listopadzie 2026 r. i potrwać do kwietnia 2027 r. Program skierowany jest do firm objętych systemem EU ETS (unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji) oraz dużych odbiorców energii. Wsparciem mają zostać objęte m.in. farmy fotowoltaiczne i wiatrowe budowane na potrzeby zakładów przemysłowych, magazyny energii oraz przyłączenia do sieci. Przedsiębiorcy będą mogli uzyskać pożyczkę pokrywającą do 100% kosztów kwalifikowanych, premię umorzeniową do 30% wartości finansowania, a wartość pojedynczego projektu może wynieść od 5 mln do 300 mln zł.

Dodatkowym instrumentem skierowanym do przemysłu energochłonnego mogą być planowane rekompensaty kosztów energii elektrycznej. Zgodnie z założeniami projektu przedsiębiorstwa mogłyby uzyskać wsparcie pokrywające część kosztów energii przez okres do trzech lat, w wysokości do 50% średniej ceny energii. Dodatkowo przewidziano możliwość zwiększenia wsparcia o kolejne 20 punktów procentowych dla energii zużytej między 1 marca a 31 grudnia 2026 r. Co istotne, co najmniej połowa otrzymanej pomocy miałaby zostać przeznaczona na inwestycje środowiskowe, co pokazuje coraz silniejsze powiązanie publicznego wsparcia dla przemysłu z procesami transformacji energetycznej i dekarbonizacji.

Coraz częściej obserwujemy, że firmy patrzą na inwestycje w efektywność energetyczną nie przez pryzmat samej dotacji, ale bezpieczeństwa działalności. W praktyce energia staje się dziś zasobem strategicznym podobnie jak surowce czy wykwalifikowani pracownicy. Wysoki poziom dostępnego finansowania, rosnące znaczenie bezpieczeństwa energetycznego oraz szeroki zakres wspieranych technologii sprawiają, że przedsiębiorcy mają dziś możliwość realizacji projektów, które jeszcze kilka lat temu były trudne do sfinansowania na warunkach rynkowych – mówi Marcin Mańkowski, Partner Associate w Dziale Doradztwa Podatkowego, Zespół Innowacji, Ulg i Dotacji w KPMG w Polsce.

Z perspektywy przedsiębiorców kluczowe jest dziś nie tylko znalezienie odpowiedniego źródła finansowania, ale także właściwe dopasowanie projektu do warunków danego programu. Coraz częściej o możliwości uzyskania wsparcia decydują kwestie związane z pomocą publiczną, wymaganiami środowiskowymi czy statusem samej inwestycji. Warto uwzględnić je odpowiednio wcześnie, ponieważ błędy popełnione na etapie przygotowania projektu mogą być trudne do skorygowania już w trakcie naboru – mówi Anna Szczodra, Partner w KPMG Law, Liderka doradztwa dla branży energetycznej w KPMG w CEE.

Biogaz i magazyny energii zyskują na znaczeniu

Na uwagę zasługuje również trwający do 30 listopada 2026 r. nabór dotyczący kogeneracji z biogazu wytwarzanego z biomasy. Program skierowany jest przede wszystkim do przedsiębiorstw spożywczych i rolnych generujących odpady organiczne, w tym m.in. mleczarni, browarów, cukrowni, gorzelni, zakładów mięsnych oraz innych podmiotów sektora rolno-spożywczego.

 Wsparcie obejmuje budowę lub rozbudowę biogazowni i instalacji kogeneracyjnych o mocy co najmniej 1 MW, a także modernizację istniejących instalacji zwiększającą ich moc. Poziom dotacji może sięgnąć 40% kosztów kwalifikowanych, natomiast pozostała część inwestycji może zostać objęta finansowaniem do 100% kosztów kwalifikowanych.

Istotne możliwości pojawią się również w sektorze ciepłowniczym. Planowany na przełom 2026 i 2027 roku nabór dotyczący magazynów ciepła będzie skierowany do przedsiębiorstw posiadających koncesję na wytwarzanie lub dystrybucję ciepła. Program obejmie budowę magazynów ciepła o pojemności od 100 do 300 tys. m³ wraz z infrastrukturą umożliwiającą ich integrację z sieciami ciepłowniczymi. Beneficjenci będą mogli ubiegać się o dotację pokrywającą do 50% kosztów kwalifikowanych lub pożyczkę finansującą nawet całość inwestycji.

Coraz więcej środków na bezpieczeństwo energetyczne przedsiębiorstw

Dostępne instrumenty coraz częściej wspierają nie pojedyncze technologie, lecz budowę kompleksowej odporności energetycznej przedsiębiorstw. Dotyczy to zarówno własnych źródeł energii, magazynów energii, jak i inwestycji poprawiających efektywność energetyczną procesów produkcyjnych.

Dla firm planujących szerszą modernizację dostępne będą również pożyczki na zieloną i cyfrową transformację przedsiębiorstw. Nabór ma potrwać od października 2026 r. do marca 2029 r. Program skierowany jest zarówno do sektora MŚP, jak i dużych przedsiębiorstw. Finansowanie w wysokości od 2,5 mln do 15 mln zł będzie można przeznaczyć m.in. na poprawę efektywności energetycznej, gospodarkę obiegu zamkniętego, odzysk ciepła i wody, cyfryzację procesów produkcyjnych, automatyzację oraz rozwiązania wykorzystujące sztuczną inteligencję. Oprocentowanie pożyczek wyniesie 0,5%, okres spłaty nawet 15 lat, przy braku wymogu wkładu własnego i możliwości umorzenia do 15% kapitału.

Elektromobilność i środki norweskie

Istotne wsparcie będzie dostępne również dla sektora transportu. W IV kwartale 2026 r. planowany jest nabór na budowę stacji ładowania dla ciężarówek, w ramach którego poziom dofinansowania może wynieść nawet 100% kosztów kwalifikowanych. Program obejmie budowę stacji o mocy co najmniej 350 kW przy drogach sieci TEN-T, bazach transportowych, centrach logistycznych oraz terminalach.

Przedsiębiorcy mogą również korzystać z programu dopłat do zakupu lub leasingu ciężarowych pojazdów zeroemisyjnych kategorii N2 i N3, którego nabór potrwa do 30 czerwca 2029 r.

Dodatkowe możliwości finansowania oferują także środki norweskie. Obejmują one m.in. projekty geotermalne z dofinansowaniem od 300 tys. do 1,2 mln euro, magazyny energii dla istniejących farm PV i wiatrowych z grantami od 200 tys. do 2,5 mln euro, projekty związane z odzyskiem i cyrkularnym wykorzystaniem wody z dofinansowaniem od 100 tys. do 1 mln euro, a także inicjatywy dotyczące wychwytywania i składowania CO₂, dla których wsparcie może sięgnąć nawet 4 mln euro.