Krakowska mikroretencja 2025, jak zdobyć dotację na deszczówkę i zielony dach

Od dzisiaj (17 listopada) mieszkańcy Krakowa mogą złożyć wniosek o dofinansowanie instalacji do zatrzymywania deszczówki – od prostych zbiorników przy rynnie, po zielone dachy i systemy nawadniania ogrodu. Miasto zwraca do 80 proc. kosztów inwestycji, a nabór wniosków potrwa do 12 grudnia. To szansa, by jednocześnie obniżyć rachunki za wodę i realnie pomóc miastu w walce z suszą i podtopieniami. 

Na czym polega program „Krakowska mikroretencja wód opadowych i roztopowych”

Kraków od kilku lat rozwija miejski program mikroretencji, który ma zachęcić mieszkańców do łapania deszczu „na miejscu”, zamiast odprowadzać go od razu do kanalizacji. Tegoroczna edycja, ogłoszona na 2025 rok, ruszyła właśnie z nowym naborem – od 17 listopada do 12 grudnia. Program jest finansowany z budżetu miasta i obejmuje zarówno osoby prywatne, jak i inne podmioty uprawnione na mocy uchwały Rady Miasta. 

Zasada jest prosta: miasto zwraca do 80 proc. kosztów koniecznych, liczonych brutto, poniesionych na zakup i montaż instalacji służących gromadzeniu i wykorzystaniu wód opadowych i roztopowych. Wysokość dotacji zależy od rodzaju inwestycji, ale w każdym przypadku obowiązuje górny limit wsparcia – co do zasady 12 tys. zł na jedno przedsięwzięcie. Tak skonstruowany system ma premiować faktycznie wykonane zadania i jednocześnie zachęcać do wyboru rozwiązań dopasowanych do wielkości działki, budynku i potrzeb domowników. 

Jakie inwestycje można sfinansować

Program obejmuje kilka kategorii przedsięwzięć, które odpowiadają najczęściej spotykanym sposobom zagospodarowania deszczówki w mieście. Mieszkańcy mogą ubiegać się o dopłatę do budowy podziemnego zbiornika na wodę opadową lub roztopową, wyposażonego w instalację doprowadzającą wodę z rynny. W tym przypadku dotacja liczona jest według pojemności zbiornika – za każdy pełny metr sześcienny miasto dopłaca 1000 zł, ale łączna kwota wsparcia nie może przekroczyć 12 tys. zł ani rzeczywistych kosztów inwestycji. 

Ci, którzy wolą prostsze rozwiązania, mogą zamontować naziemny zamknięty zbiornik wolnostojący, również podłączony do rynny. Tutaj dotacja wynosi 100 zł za każde pełne 100 litrów pojemności, maksymalnie 1200 zł, przy czym minimalna pojemność jednego zbiornika lub kilku połączonych to 400 litrów. Program obejmuje też bardziej zaawansowane rozwiązania: systemy bioretencji (np. ogrody deszczowe lub specjalne niecki chłonne), w których woda zatrzymywana jest w warstwach podłoża i stopniowo wsiąka w glebę, systemy drenażu zbierające wody opadowe i roztopowe, a także instalacje do nawadniania terenów zielonych i zadrzewionych. Kwoty dopłat są różnicowane – w przypadku bioretencji to 1000 zł za każdy pełny metr sześcienny pojemności systemu, w drenażu 200 zł za metr bieżący, a w systemach nawadniania 50 zł za każdy metr kwadratowy powierzchni objętej instalacją – zawsze z limitem 12 tys. zł. 

Osobną, bardzo atrakcyjną możliwością jest dofinansowanie wykonania zielonego dachu. Miasto rozróżnia dachy ekstensywne, o lżejszej konstrukcji i mniejszej warstwie podłoża, oraz intensywne, które mogą przypominać niewielki ogród na dachu. W pierwszym przypadku dopłata wynosi 300 zł za metr kwadratowy, w drugim – 500 zł za metr kwadratowy, przy czym także tutaj obowiązuje maksymalny limit 12 tys. zł. Zielone dachy, oprócz zatrzymywania wody deszczowej, poprawiają mikroklimat, obniżają temperaturę budynku latem i działają jak dodatkowa warstwa termoizolacyjna zimą. 

Dlaczego mikroretencja się opłaca mieszkańcom i miastu

Kraków, podobnie jak inne duże miasta, coraz częściej mierzy się z problemem występujących naprzemiennie ulewnych deszczy i długich okresów suszy. Przy zabudowanej, uszczelnionej powierzchni woda z krótkich, ale intensywnych opadów spływa szybko do kanalizacji i rzek, powodując lokalne podtopienia, a potem brakuje jej w glebie w czasie upałów. Mikroretencja – czyli zatrzymywanie deszczówki jak najbliżej miejsca, gdzie spadła – jest jednym z najskuteczniejszych i najtańszych sposobów adaptacji miasta do zmian klimatu. 

Dla mieszkańców oznacza to konkretne korzyści finansowe i codzienne. Woda z dachu, zgromadzona w zbiorniku czy systemie bioretencji, może służyć do podlewania ogrodu, trawnika, krzewów czy drzew, mycia samochodu, a przy odpowiedniej instalacji – także do spłukiwania toalet lub prania. Każde takie użycie zastępuje wodę wodociągową, za którą trzeba zapłacić wraz z odprowadzeniem ścieków. Dodatkowo miękka woda deszczowa jest łagodniejsza dla roślin i instalacji niż twarda woda kranowa. Z perspektywy miasta setki czy tysiące takich małych instalacji rozłożonych po różnych dzielnicach działają jak rozproszony system retencyjny, który odciąża kanalizację, zmniejsza ryzyko przeciążenia kolektorów i pomaga stabilizować lokalny mikroklimat. 

Program „Krakowska mikroretencja wód opadowych i roztopowych” wpisuje się też w krajowy trend promowania retencji deszczówki – obok ogólnopolskich programów takich jak „Moja Woda” czy lokalnych inicjatyw innych miast. Retencja na poziomie działki i budynku jest jednym z filarów nowoczesnego, odpornego na zmiany klimatu systemu wodnego, który uzupełnia duże zbiorniki retencyjne i inwestycje w infrastrukturę przeciwpowodziową. 

Jak i gdzie złożyć wniosek

Wnioski o dotację można składać w całym okresie naboru, czyli od 17 listopada do 12 grudnia. Dokumenty złożone przed rozpoczęciem naboru lub po jego zakończeniu będą rozpatrzone negatywnie, dlatego warto pilnować terminu. Formularze wraz z wykazem wymaganych załączników są dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej Miasta Krakowa w zakładce poświęconej mikroretencji oraz na stronach miejskich. Gotowy wniosek można złożyć osobiście w Punktach Obsługi Mieszkańców Urzędu Miasta Krakowa albo przesłać pocztą na adres Wydziału Środowiska, Klimatu i Powietrza.

Dla wielu krakowian będzie to pierwsza styczność z mikroretencją, ale skala zainteresowania poprzednimi naborami pokazuje, że program ma potencjał stać się jednym z ważniejszych narzędzi miejskiej polityki klimatycznej. Deszcz, który do tej pory był problemem, może stać się zasobem – i to dosłownie na wyciągnięcie ręki, w zbiorniku tuż pod rynną.