ACEA: za wolna elektryfikacja, a Polska ma poważny problem

Liczba pojazdów poruszających się po europejskich drogach nadal systematycznie rośnie, a średni wiek samochodów w Unii Europejskiej osiąga kolejne rekordy. Najnowszy raport ACEA „Vehicles on European Roads 2026” pokazuje, że mimo dynamicznego wzrostu sprzedaży aut elektrycznych, realna struktura floty zmienia się bardzo wolno. To poważne wyzwanie dla dekarbonizacji transportu drogowego w Europie. Także, a może przede wszystkim dla Polski gdzie park maszyn należy do najstarszych w UE.

Europejska flota pojazdów nadal się powiększa

Z danych ACEA wynika, że w 2024 roku po drogach Unii Europejskiej poruszało się niemal 256 mln samochodów osobowych, co oznacza wzrost o 1,4% rok do roku. Wzrost odnotowano w zdecydowanej większości państw członkowskich, co potwierdza, że samochód pozostaje podstawowym środkiem transportu dla europejskich gospodarstw domowych.

Rosła także liczba pojazdów użytkowych. Flota vanów w UE przekroczyła 31 mln, a po drogach poruszało się ponad 6,2 mln ciężarówek oraz blisko 700 tys. autobusów. Oznacza to dalsze "zwiększanie presji transportu drogowego" na system energetyczny i środowisko. Chodiz oczywiście o skalę emisji, które towarzyszą poruszaniu się po europeejskich drogach ciężarówek.

Stare samochody hamują dekarbonizację transportu

Auta dostawcze to jednak nie jedyny problem UE. Jednym z kluczowych wniosków raportu jest postępujące starzenie się floty pojazdów. Średni wiek samochodu osobowego w UE wynosi obecnie 12,7 roku, a w przypadku vanów 12,9 roku. Starsze pojazdy są mniej efektywne energetycznie i generują wyższe emisje, co znacząco utrudnia realizację celów klimatycznych.

ACEA podkreśla, że nawet szybki wzrost sprzedaży nowych pojazdów nie przekłada się automatycznie na zmianę struktury floty. Wymiana pojazdów to proces długotrwały, liczony często w dekadach, szczególnie w krajach o dużym udziale samochodów używanych (do nich zalicza się Polska).

Elektryki dominują w sprzedaży, ale nie na drogach

Raport wyraźnie pokazuje rozdźwięk między rynkiem nowych rejestracji a rzeczywistością na drogach. Samochody elektryczne na baterie odpowiadały w 2025 roku za blisko 17% nowych rejestracji w UE, jednak w całej flocie stanowią zaledwie 2,3%. Hybrydy plug-in odpowiadają za kolejne 1,4%. Oznacza to, że nawet przy utrzymaniu wysokiej dynamiki sprzedaży pojazdów zeroemisyjnych, ich wpływ na ograniczenie emisji w krótkim terminie pozostaje ograniczony. Zdaniem ACEA kluczowe znaczenie ma przyspieszenie tempa wymiany najstarszych pojazdów.

Transport ciężki wciąż zależny od oleju napędowego

Najwolniej zmiany zachodzą w segmencie transportu użytkowego. Ponad 90% vanów oraz aż 96,3% ciężarówek w UE nadal napędzanych jest olejem napędowym. Udział pojazdów elektrycznych w tych segmentach pozostaje symboliczny. Raport wskazuje, że bez istotnych inwestycji w infrastrukturę oraz spójnych zachęt rynkowych elektryfikacja transportu ciężkiego będzie postępować znacznie wolniej niż w segmencie samochodów osobowych.

Autobusy liderem elektryfikacji transportu publicznego

Na tle innych segmentów wyróżniają się autobusy. Choć diesel nadal dominuje, 3,2% floty autobusowej w UE stanowią już pojazdy elektryczne. W niektórych krajach udział ten jest znacznie wyższy, co pokazuje potencjał elektryfikacji transportu publicznego jako jednego z najszybszych sposobów ograniczania emisji w miastach.

Polska – duży rynek, stare pojazdy i rosnące wyzwania

Polska należy do największych rynków motoryzacyjnych w Unii Europejskiej. W 2024 roku po polskich drogach poruszało się ponad 20,4 mln samochodów osobowych, a średni wiek floty przekracza 15 lat, znacząco powyżej średniej unijnej. Polska znajduje się także w ścisłej czołówce UE pod względem liczby ciężarówek i autobusów. Dane ACEA pokazują, że transformacja transportu w Polsce będzie szczególnie wymagająca. Skala parku pojazdów oraz jego wiek sprawiają, że bez skutecznych mechanizmów wsparcia i przyspieszenia wymiany floty osiągnięcie celów klimatycznych w transporcie drogowym pozostanie dużym wyzwaniem.